|
โครงการย่อย
การจัดทำบัญชีก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย โครงการย่อย
การศึกษาแนวทางการพัฒนาเพื่อจัดทำฐานข้อมูล และแบบจำลองสำหรับ Emission Inventory ของประเทศไทย
|
|
| 1. ภาคพลังงาน (Energy) |
| 1A. การเผาไหม้เชื้อเพลิง (Fuel Combustion) |
| 1A1. อุตสาหกรรมผลิตพลังงาน (Energy Industries) |
| 1A2. อุตสาหกรรมการผลิตและก่อสร้าง (Manufacturing Industries and Construction) |
| 1A3. การขนส่ง (Transport) |
| 1A4. สาขาอื่นๆ (Other Sectors) |
| 1A5. อื่นๆ (Other) |
| 1B. แหล่งปล่อยชั่วคราวจากกิจกรรมการผลิตเชื้อเพลิง (Fugitive Emissions from Fuels) |
| 1B1. การทำเหมืองเชื้อเพลิงแข็ง (Solid Fuels) |
| 1B2. การขุดเจาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ (Oil and Natural Gas) |
| 2. ภาคกระบวนการอุตสาหกรรม (Industrial Processes) |
| 2A. การผลิตแร่/ถลุงแร่ (Mineral Products) |
| 2B. อุตสาหกรรมเคมี (Chemical Industry) |
| 2C. การผลิตโลหะ (Metal Production) |
| 2D. กระบวนการผลิตอื่นๆ (Other Production) |
| 2E. การผลิตฮาโลคาร์บอนและซัลเฟอร์เฮกซะฟลูออไรด์ (Production of Halocarbons and SF6) |
| 2F. การบริโภคฮาโลคาร์บอนและซัลเฟอร์เฮกซะฟลูออไรด์ (Consumption of Halocarbons and SF6) |
| 2G. อื่นๆ (Other) |
| 3. ภาคการใช้สารละลายและผลิตภัณฑ์อื่นๆ (Solvent and Other Product Use) |
| 4. ภาคการเกษตร (Agriculture) |
| 4A. การหมักที่เกิดขึ้นในระบบการย่อยอาหารของสัตว์ (Enteric Fermentation) |
| 4B. การจัดการมูลสัตว์ (Manure Management) |
| 4C. การปลูกข้าว (Rice Cultivation) |
| 4D. ดินที่ใช้ในการเกษตร (Agricultural Soils) |
| 4E. การเผาทุ่งหญ้าซาวันนาที่มีการควบคุม (Prescribed Burning of Savannas) |
| 4F. การเผาเศษวัสดุเหลือใช้จากการเพาะปลูกทางการเกษตร (Field Burning of Agricultural Residues) |
| 4G. อื่นๆ (Other) |
| 5. ภาคการใช้พื้นที่และป่าไม้ (Land Use, Land-Use Change and Forestry) |
| 5A. ป่าไม้ (Forest Land) |
| 5B. พื้นที่เกษตร (Cropland) |
| 5C. ทุ่งหญ้า (Grassland) |
| 5D. พื้นที่ชุ่มน้ำ (Wetlands) |
| 5E. พื้นที่อยู่อาศัย (Settlements) |
| 5F. พื้นที่ประเภทอื่นๆ (Other land) |
| 5G. อื่นๆ (Other) |
| 6. ภาคการจัดการของเสีย (Waste) |
| 6A. การบำบัดขยะมูลฝอยในพื้นที่ (Solid Waste Disposal on Land) |
| 6B. การบำบัดน้ำเสีย (Waste-water Handling) |
| 6C. เตาเผาขยะ (Waste incineration) |
| 6D. อื่นๆ (Other) |
| 7. ภาคอื่นๆ (Other) |
หมายเหตุ: ภาคที่ 3 Solvent and Other Product Use และภาคที่ 7 Other ยังไม่เคยมีการรายงานในบัญชีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในรายงานแห่งชาติ ฉบับที่ 1 ดังนั้น ในการศึกษาครั้งนี้หากพบว่าไม่มีข้อมูลที่เกี่ยวข้อง จะไม่นำมาพิจารณาในรายงานเช่นกัน ประเภทของก๊าซเรือนกระจก
ก๊าซเรือนกระจกตามพิธีสารเกียวโต ซึ่งรายงานเทียบเป็นค่าคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่ามี 6 ประเภทได้แก่ คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide: CO2), มีเทน (Methane: CH4), ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide: N2O), ไฮโดรฟลูออโรคาร์บอน (Hydrofluorocarbon: HFC), เปอร์ฟลูออโรคาร์บอน (Perfluorocarbon: PFC) และ ซัลเฟอร์เฮกซะฟลูออไรด์ (Sulfur Hexafluoride: SF6) ก๊าซเหล่านี้ มีค่าศักยภาพการทำให้โลกร้อน (Global Warming Potential: GWP) ที่เป็นไปตามรายงานของ IPCC และมีประสิทธิภาพในการแผ่รังสีความร้อน (Radiative Efficiency) ที่แตกต่างกัน
ส่วนคาร์บอนมอนอกไซด์ (Carbon Monoxide: CO), โมโนไนโตรเจนออกไซด์ (Nitrogen Oxides: NOx), สารประกอบอินทรีย์ที่ระเหยได้ที่ไม่ใช่มีเทน (Non-Methane Volatile Organic Compounds: NMVOCs) และ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (Sulful Dioxide: SO2) จะรายงานในภาคที่มีข้อมูลที่ชัดเจนเท่านั้น
ก๊าซเการวิเคราะห์ค่าความไม่แน่นอน (Uncertainty analysis) ของข้อมูลด้านกิจกรรม และค่าการปลดปล่อยใช้วิธีทางสถิติและคณิตศาสตร์ที่เหมาะสม ตามแนวทางที่กำหนดไว้ในคู่มือของ IPCC โดยจัดทำในรูปแบบตารางรายงานแบบมาตรฐานของ UNFCCC (Common Reporting Format) โดยจะคำนวณปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2543 – 2548 (ค.ศ. 2000 - 2005) ด้วยวิธีการเดียวกันและข้อมูลจากแหล่งเดียวกันเท่าที่ทำได้ กรณีที่ปีใดไม่มีข้อมูลจะใช้วิธีประมาณค่า (Interpolate) ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐานที่ IPCC แนะนำให้ใช้
ค่าลำดับแหล่งปล่อยหลัก (Key Categories Analysis) จะประเมินโดยใช้วิธีของ IPCC ซึ่งจะประเมินทั้งข้อมูลปัจจุบัน และแนวทางการปล่อยในอนาคต (Trend Analysis) เพื่อคาดการณ์ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเปรียบเทียบกับกรณีที่มีการดำเนินการตามปกติ (Business As Usual; BAU) และในกรณีอื่นๆ เพิ่มเติมตามความเหมาะสม
ในการคำนวณตามคู่มือของ IPCC บางภาคกิจกรรมมีข้อจำกัดในเรื่องของข้อมูล ดังนั้นบางภาคกิจกรรมจึงสามารถใช้แบบจำลองเพื่อเปรียบเทียบข้อมูลการปล่อย (Comparative analysis) เช่น ในภาคพลังงานจะทำการศึกษาโดยใช้ LEAP model เปรียบเทียบ ภาคป่าไม้ใช้แบบจำลอง ALU และภาคของเสียจะใช้ Waste Model เปรียบเทียบ เพื่อประเมินความน่าเชื่อถือและช่วงของปริมาณการปล่อยที่มีความเป็นไปได้
เพื่อให้ผลการคำนวณมีความแม่นยำและน่าเชื่อถือมากที่สุด โครงการวิจัยได้จัดให้มีคณะกรรมการที่ปรึกษาเพื่อให้คำปรึกษาในการให้ได้มาของข้อมูลที่ถูกต้อง โดยคณะกรรมการนี้ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญจากหน่วยงานของข้อมูลด้านกิจกรรมต่างๆ และนักวิจัย/ผู้เชี่ยวชาญทางด้านค่าการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก
นอกจากนี้ คณะวิจัยก็จะจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็น 2 ระดับ คือ ระดับผู้เชี่ยวชาญในแต่ละภาคกิจกรรมและการรับฟังความคิดเห็นทั่วไป โดยในส่วนแรกจัดเป็นประชุมกลุ่มย่อยในบางกลุ่มกิจกรรม เพื่อตรวจสอบข้อมูล การคำนวนและรับฟังข้อคิดเห็น ซึ่งจะจัดระหว่างการดำเนินงาน สำหรับการประชุมส่วนหลังเป็นการจัดเพื่อรับความความเห็นเมื่อคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่สมบูรณ์แล้ว
คณะวิจัยของโครงการจะจัดให้มีการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ (Workshop) ขึ้น เพื่อเสริมสร้างความรู้ความสามารถในการคำนวณอย่างแม่นยำให้แก่นักวิจัย และเพื่อเป็นการติดตามวิธีการคำนวนเปรียบเทียบด้วยแบบจำลองใหม่ๆ ที่มีอยู่ในปัจจุบัน โดยจะมีการเชิญผู้เชี่ยวชาญมาเป็นวิทยากร ทั้งนี้จะเปิดโอกาสให้ผู้ที่เกี่ยวข้องและผู้สนใจเข้าร่วมกิจกรรมด้วย
ในการจัดทำบัญชีก๊าซเรือนกระจกของประเทศนั้น ต้องมีการจัดการและจัดเก็บ ตลอดจนการนำมาใช้ข้อมูลที่ดี รวมทั้งควรมีการพัฒนาระบบการจัดเก็บข้อมูลให้เป็นปัจจุบันสามารถนำมาใช้ได้ทันทีและสะดวก รวมทั้งต้องมีความเข้าใจในที่มาของข้อมูลและวิธีการนำไปคำนวน ดังนั้น เมื่อคณะวิจัยได้ทำการคำนวนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากข้อมูลที่รวบรวมมาเสร็จแล้ว จะจัดให้มีการฝึกอบรม ทั้งผู้ที่เกี่ยวข้องในการนำข้อมูลไปใช้ และผู้ที่เกี่ยวข้องในการปรับข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน โดยใช้ software ของ UNFCCC เป็นหลัก
คณะวิจัยจะจัดทำบทสรุปตามรูปแบบสากลที่จะปรากฏอยู่ของรายงานแห่งชาติ ซึ่งประกอบด้วย แผนภูมิเปรียบเทียบชนิดของก๊าซและแหล่งปล่อย รวมทั้งบทบรรยาย เพื่อให้สำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) สามารถนำข้อมูลไปประกอบในรายงานแห่งชาติครั้งที่สอง เพื่อนำส่งสำนักงานเลขาธิการอนุสัญญาฯ ต่อไป
นอกจากนี้ คณะวิจัยจะจัดทำบทสรุปที่เปรียบเทียบและวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ทั้งเป็นรายปี และรายกลุ่มกิจกรรม เพื่อให้มองภาพรวมในการวางนโยบายการลดก๊าซเรือนกระจกได้